Soja mythe

soja

De  sojamythe

  • Is het nu wel of niet gezond?
  • Welke sojaproduct is goed?
  • Helpt het echt tegen opvliegers, nachtzweten andere overgangsklachten?
  • Is het een goede vervanging voor zuivel?
  • Hoe zit het met soja voor babies?
  • Hoe zit het met soja en oestrogenen?

Vaak wordt als argument aangevoerd dat in Azië al duizenden jaren soja wordt gegeten ter illustratie van de gezondmakende werking van de sojaboon. Dit is een halve waarheid. Gefermenteerde (bewerkte)  soja wordt inderdaad al duizenden jaren genuttigd in Azië. Producten van de rauwe sojaboon als tofu, sojamelk, sojalecithine en sojaolie zijn slechts 200 tot 300 jaar oud.

Fermentatie

Fermentatie betekent dat bepaalde stoffen worden omgezet in andere stoffen door bv .een gistingsproces. Tijdens het fermentatieproces van soja wordt het schadelijke fytinezuur geneutraliseerd. Dit gebeurt doorgaans door het laten weken van de soja en dit vervolgens weer te bewerken. Gefermenteerde soja is gezond omdat het juist helpt om de darmflora van je dikke darm gezond te houden. Daarbij komt dat de fyto-oestrogenen uit soja hoe dan ook pas werkzaam zijn in gefermenteerde vorm. Dus de voordelen van soja zitten NIET in de ongefermenteerde soja-producten die wij doorgaans gebruiken. Zo is ‘lecithine’ niets meer en niets minder dan een afvalproduct van het winnen van sojaolie. Dit wordt verkocht als gezondheidsproduct!!

Hoe werkt het?

Soja behoort tot de familie van de peulvruchten. Alle peulvruchten en volkoren granen zoals rijst, gerst, haver, tarwe en rogge bevatten fytinezuur. Fytinezuur kan bij consumptie van grote hoeveelheden de inname van essentiële mineralen zoals calcium, magnesium, koper, ijzer en zink in het spijsverteringsstelsel blokkeren. Bij kinderen en menstruerende vrouwen kan fytinezuur een belangrijk negatief effect hebben, omdat vrouwen en kinderen ijzer nodig hebben. Door het eten van sojaproducten neemt de behoefte aan B12 (ijzer) en vitamine D toe!! Soja voert jodium af, een stof die we nodig hebben om onze schildklier aan de gang te houden. Bovendien bevat Soja  fytro-oestrogenen,  welke de werking nabootsen van oestrogenen in ons lichaam, wat de kans op borstkanker bij volwassen vrouwen vergroot. Ook hebben fyto-oestrogenen een sterke invloed op de schildklier waardoor zij een overmatig werkende schildklier en schildklierkanker kunnen veroorzaken. Zowel oestrogenen als fyto-oestrogenen passen op de bijbehorende receptoren, de sleutelgaatjes zeg maar, van je lichaamscellen waardoor deze hun werk gaan doen. Wat fyto-oestrogenen zo interessant maakt is dat ze adaptogeen zijn. Dit betekent dat ze altijd regulerend werken. Als je oestrogeenniveau’s te laag zijn hebben ze een oestrogeeneffect; prima. Zijn deze te hoog dan blokkeren ze juist de oestrogeenreceptoren waardoor je lichaamseigen oestrogenen geen toegang meer hebben. Ook dat is prima want de werking van fyto-oestrogenen is milder dan die van je eigen oestrogenen. Fyto-oestrogenen zorgen dus voor een balans in je hormoonhuishouding.

Ongefermenteerde soja is het meest problematisch voor zuigelingen, omdat zuigelingen die uitsluitend zuigelingenmelk op basis van soja krijgen per dag naar schatting dezelfde hoeveelheid oestrogeen binnen krijgen als in vijf anticonceptiepillen zit.

Het laatste nadeel van soja in Nederland is dat het, naast dat het doorgaans genetisch gemodificeerd is, veel te veel bewerkt is. Er zijn allerlei andere stoffen aan toe zijn gevoegd waardoor de goede onderdelen (isoflavonen) er grotendeels uit zijn gehaald. Eigenlijk kun je niet meer over soja spreken als je kijkt naar sojadranken  of sojadesserts. Het zijn meer chemische suiker-  en smaakstofpuddinkjes dan soja producten.

Samenvatting

  • Vermijd ongefermenteerde producten van de rauwe sojaboon zoals tofu, sojamelk, sojaolie en lecithine. Dit zijn mineralenblokkers!
  • Eet uitsluitend gefermenteerde sojaproducten als ketjap, miso en tempeh. Met name de Japanse keuken biedt op dit gebied veel uitkomst. Het schadelijke fytinezuur alsmede de suikers in het zetmeel zijn als gevolg van de natuurlijke fermentatie ‘voorverteerd’..(let echter op andere schadelijke ingrediënten als suiker, smaakversterker, conserveermiddel en kleurstof)
  •  Daarnaast helpt gefermenteerde soja bij het hergroeperen van de ‘vriendelijke’ bacteriën in de dikke darm die de ‘onvriendelijke’ bacteriën neutraliseren en zorgt het voor een betere algemene opname van voedsel en voedingsstoffen.
  •  Fyto-oestrogenen zorgen dus voor een balans in je hormoonhuishouding.